سلام ؛
الآن ميخوام دربارهي كرد و زبان كردي بنويسم .
مطالبي كه ميخوام بنويسم از كتاب « آواشناسي و دستور زبان كردي (( نوشتهي دكتر علي رخزادي)) برداشت شده كه البته خود دكتر رخزادي هم از منابع ديگري استفاده كرده كه من هم تمام منابع رو ذكر ميكنم ؛
زبان كردي در آينهي تاريخ
زبان كردي امروزه بازمانده و تطور يافتهي زبان باستاني « مادي » است و مردم كرد ، فرزندان و بازماندگان مادها هستند محل سكونت و استقرار قوم ماد و حوزهي جغرافيايي زبان مادي بر اساس تاييد تاريخ و اقرار پژوهشگران ، بخشهاي وسيعي از خاورميانه با نقطهي مركزي مناطقي بوده است كه امروز كردها در آن ساكن هستند و به زبان تحول يافته و بازماندهي اجدادي خويش يعني زبان كردي با گويشهاي متنوع ، با گويشهاي متنوع آن تكلم ميكنند .
پژوهشگران چه ميگويند ؟
ـ بعضي از دانشمندان را عقيده بر چنانست كه گاثهي زرتشت به زبان مادي است و نيز برخي بر آنند كه زبان كردي كه يكي از شاخههاي زبان ايراني است از باقيماندههاي زبان مادست .
( سبك شناسي بهار، ج 1 ، ص 5 )
ـ طوايف كرد يدون ترديد از آن مردمياند كه از روزگاران قديم در سرزمين خود كه بخشي از ايران است ، جاگير بودهاند و گاهي دامنهي چراگاه و خيمه و خرگاه خود را تا دشتهاي لرستان و كوهكيلويه و سواحل خليج فارس ميگستردهاند و زبان و آداب آن مردم يكي از ديرينه ترين زبان وآداب ايراني است و شعر كردي يكي از اقسام پنج هجايي قديم است و لغات آن قوم نيز يكي از شاخههاي زبان ايراني است و گزنفون نويسندهي يوناني در كتاب خود ( بازگشت دههزار يوناني ) «401 – 400 ق.م » از اين مردم نام برده است و در كتيبههاي پادشاهان آشور هم ذكري از مردم «كردو» رفته است و در كتاب پهلوي « شهرهاي ايران » نيز ذكر « كوهياران كردو » كه همين كردان باشند آمده است …
ـ طبري و ابن خردابه و اصطخري به تفصيل از آنان نام بردهاند « كردو » به فتح كاف و زيادت واو به زبان آشوري به معني مقاتل و شجاع آمده است و در يكي از كتيبههاي سرجون ملك آشور كه به خط ميخي آشوري است لغت « كردو » يا « كاردو » به همين معني استعمال شده است . و بعيد نيست لغت « گُرد » به معني شجاع نيز از همين اصل باشد .
( سبك شناسي بهار ، ج1 ، به نقل از اصطخری
فصل فارس- طبري ج 2 سامانيان ، تاريخ اللغات
الساميه تاليف دكتر اسرائيل طبع مصر ص 45 س6 )
ـ مينورسكي و مارّ با اينكه در مورد مبدا نژادي كردها دو عقيدهي مختلف دارند اما به نتايج تقريبا مشابهي رسيدهاند . حداقل از ديد هر دو محقق سهم مديها ( مادها ) در تكوين نژادي كردها مسلم به نظر مي رسد .
( كرد و كردستان ، واسيلي نيكيتين ، ص 58 ، ترجمه محمد قاضي )
ـ مينورسكي بر اين عقيده است كه تمام لهجههاي بازمانده در زبان كردي از زبان پايه قديم و نيرومندي نشات كردهاند و آن زبان مادي است .
( مينورسكي ، به نقل از كردها ، تركها ، عربها ص 13 ، سيسيل جي.ادموندز ، ترجمه يونسي )
ـ پروفسور سايس ميگويد : مادها عشاير كرد بوده و در شرق ( يعني غرب ايران امروز ) سكونت داشتهاند و ولايات آنها تا جنوب بحر خزر ادامه داشته و زبان آنه آريايي و از نژاد خالص آريايي هستند . ( كرد و كردستان به نقل از تحفهي ناصري ، ص 19 )
ـ دار مستتر مستشرق فرانسوي ، زبان كردي را مشتق از زبان مادي ميداند .
( تحفهي ناصري ص20 )
ـ هواردت و دارمستتر بر اين عقيدهاند كه زبان مادها همين زبان كردي مكري بوده است .
( تاريخ مردوخ ، ص 41 به نقل از تحفهي ناصري )
ـ سيسيل جي ادموندز مي گويد : به گمان من بنا بر جهات وموجبات جغرافيايي و زبانشناسي ميتوان گفت كردهاي امروزي نمايندگان مادها و سومين سلطنت بزرگ شرق هستند .
( كردها ، تركها ، عربها ، ص 13 )
ـ با معرفي سرزمين تاريخي ماد و ذكر 12 ناحيهي جغرافيايي اصلي استقرار مادها ، دو بخش مركزي سرزمين ماد را سراسر اراضيي ك ه از درياچهي اروميه تا بخشهاي علياي رود دياله ممتد بود يعني ناحيهي شهرهاي كنوني مياندوآب و بانه و سليمانيه و زهاب و سنندج و بخش علياي رود دياله آنچه در مثلث شهرهاي كنوني زهاب ، سنندج و سليمانيه قرار دارد معرفي ميكند .
( تاريخ ماد ، ص87 ، ا.م.دياكونوف ، ترجمه كريم كشاورز )
از مجموعه آراء پژوهشگران و بر اساس ويژگيهاي معتبر زبان شناسي ، اين امر مسلم ميگردد كه زبان كردي يك زبان مستقل و مورد تاييد علم زبانشناسي است و اطلاق عنوان «لهجه» در عرف عامه بر اين زبان كه خود داراي گويشها و گونهها و لهجههاي متعددي است و در حوزهي جغرافيايي ئسيعي با دهها ميليون نفر گويشور گسترش دارد ، ناشي از عدم آگاهي به ويژگيها و تعريف زبان از نظر علم زبان شناسي است .
